advanced digital media + information technology and cultural heritage

Πρόγραμμα μεταπτυχιακών Σπουδών Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, Πολυτεχνείο Κρήτης

Κατεύθυνση Β΄. Ακαδημαϊκό Έτος 2017-2018

Μάθημα Τεχνολογία της Πληροφορίας και Πολιτιστική Κληρονομιά

Διδάσκοντες: Παναγιώτης Παρθένιος, Άννα Καραγιάννη

«Ιστορικό Κέντρο: το κατοικείν – επιχειρείν»

Μόσχου Θεοδώρα, Πρωτοπαπαδάκη Ευτυχία

Η αρχική σκέψη ξεκίνησε από τη διερεύνηση της περίπτωσης εφαρμογής της smart city στο πλαίσιο λειτουργίας των ιστορικών κέντρων. Η λογική της διαχείρισης απορριμμάτων, κίνησης οχημάτων ή συλλογής δεδομένων για τον αριθμό των επισκεπτών μπορεί να μην ακούγεται τόσο πρωτότυπη, ωστόσο σαφώς θα διευκόλυνε τη λειτουργία του ιστορικού κέντρου και των φορέων διαχείρισής του. Η περίπτωση ωστόσο διαμόρφωσης μιας smart city απαιτεί προϋπάρχουσα υποδομή και εύρυθμη λειτουργία των χρηστών που δρουν και αλληλεπιδρούν στον χώρο. Αντίθετα από αυτή την αρχή, η σύγχρονη πραγματικότητα - όχι μόνο στον ελλαδικό χώρο-  αναδεικνύει περίτρανα πληθώρα προβλημάτων στα ιστορικά κέντρα που σχετίζονται με την καταπάτηση του νομοθετικού πλαισίου και  εν τέλει την κατάχρηση πολιτισμικού αποθέματος.

Η ιδέα λοιπόν επιστρέφει στην αρχική δομή των συντελεστών διαχείρισης των ιστορικών κέντρων και στη προσπάθεια βελτίωσης της μεταξύ του διάδρασης: Ως συντελεστές διαχείρισης νοούνται Α) Το κράτος :  φορέας που θέτει τους όρους χρήσης και λειτουργίας του ιστορικού κέντρου και Β) οι χρήστες του κτιριακού αποθέματος.

Οι χρήστες χωρίζονται σε δύο υποομάδες: Α) τους κατοίκους και Β) τους επιχειρηματίες. Από τη μία τα συμφέροντα των δύο αυτών ομάδων βρίσκονται συχνά σε σύγκρουση λόγω μη συμβατής χρήσης του περιορισμένου χώρου,  ενώ από την άλλη, το σύνθετο, αυστηρό και δυσνόητο νομοθετικό πλαίσιο οδηγεί σε σύγκρουση τους συντελεστές : κράτος και χρήστες. 

Πεποίθηση μας είναι ότι βασική αιτία πρόκλησης των συγκρούσεων, είναι η έλλειψη παιδείας των χρηστών για την αρχαιολογική, ιστορική, αρχιτεκτονική αξία του τόπου στον οποίο δρουν και η ελλιπής ενημέρωση για το νομοθετικό πλαίσιο που το διέπει (μορφολογικοί περιορισμοί, χρήσης γης, όροι δόμησης, υγειονομικοί κανονισμοί, πλαίσιο  λειτουργίας ξενοδοχειακών καταλυμάτων κλπ ).

Η πρόταση λοιπόν αφορά στη  δημιουργία μιας επίσημης πλατφόρμας που θα ενημερώνει τον χρήστη ή τον εν δυνάμει χρήστη, με τη χρήση ψηφιακών εφαρμογών για το περιβάλλον και τις δυνατότητες δράσης που έχει στο κτίριο που τον ενδιαφέρει. Συγκεκριμένα αν πρόκειται για  κάτοικο για τις περιοχές αμιγούς- γενικής  κατοικίας, την παλαιότητα του κτίσματος, τα πιθανά προβλήματα συντήρησης, την διαθεσιμότητα των χώρων στάθμευσης, την προσβασιμότητα, την περίπτωση όχλησης από παράλληλες χρήσεις άλλα και την πολιτισμική αξία του κτηρίου και τις πιθανότητες ένταξης σε κάποιο πρόγραμμα επιχορήγησης. Για τους δε επιχειρηματίες οι ίδιες πληροφορίες  αλλά και συνδυασμένες  πληροφορίες του νομικού πλαισίου μπορούν να αποκτήσουν βαρύνουσα αξία ως προς το μέλλον της επιχείρησης τους, το πλάνο εργασιών τους, το πλαίσιο των ελευθεριών που τους επιτρέπεται στο κτήριο που επιχειρούν.

Το αποτέλεσμα της χρήσης της πλατφορμας θα επιτύχει μια καλύτερη διάδραση κράτους- χρηστών, ενώ η a priori  εύληπτη  πληροφόρηση των χρηστών θα συμβάλλει στην αποφυγή αυθαίρετων ενεργειών, τη μείωση της γραφειοκρατίας και εν τέλει στην αποτελεσματικότερη προστασία των ιστορικών κέντρων.